Ankara Etkinliklerine dönüş Geri dön
Görme engelliler ve bilgisayar
Merhaba, ben Engin Albayrak. Doğuştan görme engelliyim. 2 yıldır bilgisayar kullanıyorum. Bilgisayarın görme engellilerin neden gerekli olduğu ve görme engellilerin bu konuda desteklenmesi konusunda bir şeyler söylemek istiyorum.
Biz görme engelliler gerekli eğitimi, güveni ve cesaret verici ortamı bulabilirsek bir çok konuda bağımsız, başkalarının yardımı olmadan, ya da en az yardımla yaşamayı başarabiliyoruz. Bilgiye ulaşma, kitap okuma, yazılı kaynak tarama ve tümüyle göze dayanan benzer etkinlikler dışında.
Diyelim ki, bir kitap hakkında güzel şeyler duyduk, okumak istedik. Önce yalnızca büyük kentlerdeki kütüphanelerde bulunan görme engelliler bölümlerine bakarız. Eğer o kitabın "braille" veya sesli bir kopyasını bulabilirsek kendimizi çok şanslı sayarız. Bulamazsak yapabileceğimiz bir tek şey kalıyor, o da bir dostumuzdan bu kitabı bize okumasını rica etmek. Ancak bu bizim hiç sevmediğimiz bir yöntemdir. Çünkü, biz görme engelliler başkalarından yardım alma konusunda çok duyarlıyızdır. Böyle bir ricada bulunduğumuz insanın o kitabı sevip sevmediği, okumaya zamanının olup olmadığı, bu ricamızı kabul ederken bunları içtenlikle bize söyleyip söylemediği gibi kuşkular kafamızda hep dönüp duracak, okuma sırasındaki en sıradan duraksamalar, iç çekişler, sesteki en normal değişiklikler bile bunları güçlendirecektir.
Şimdi bir de bir görme engelli öğrencinin bir ödev veya tez için yazılı kaynak taramak zorunda olduğunu düşleyin bakalım. Bu ve benzer örnekler bizim sık sık yaşadığımız gerçeklerdir.
Ama, artık bu konularda bile neredeyse tümüyle bağımsızlaşabileceğiz. Evet, bunu sağlayan tek araç bilgisayardır.
Bilgisayar sayesinde istediğimiz bir kitabın digital bir kopyasını internetten bulup okuyabiliyor, istediğimiz bir konuda her türlü bilgiye erişebiliyor, istediğimiz gazetenin tüm haberlerine, hatta tüm köşe yazılarına, dahası geçmiş sayılarına ulaşabiliyor, istediğimiz bir konuda dünyanın bir başka yerindeki kişilerle bile yazışabiliyor, görüşlerimizi paylaşabiliyoruz. En güzeli tüm bunları, ve daha sayamadıklarımı yaparken tümüyle yardıma gereksinim duymamamız, yani bağımsız olmamızdır.
Pekiyi, tüm bunları nasıl yapabiliyoruz? Yani bilgisayarı ekranı görmeden nasıl kullanabiliyoruz?
Biz görme engellilerin bilgisayar kullanabilmesi amacıyla hazırlanmış çeşitli yazılımlar vardır. Bunlar, kabaca ifade edersek bilgisayar ekranına çıkan yazıları konuşmaya veya kabartma yazıya dönüştüren ve genel olarak "ekran okuyucu" diye adlandırılan yazılımlardır. Bu yazılımlar sayesinde biz de neredeyse görenler kadar rahatlıkla klavyedeki tuşları kullanarak bilgisayardan yararlanabiliyoruz.
Görüldüğü gibi biz görme engellilerin çok önemli bir gereksinimimizi karşılayan bilgisayar bizim için son derece gerekli bir araçtır. Ancak, henüz görme engellilerin kendileri bile bu durumun farkında değil. Görme engellilerin bilgisayar öğrenmelerinin ve kullanmalarının teşvik edilmesi durumunda eğitim ve isdihdam da dahil olmak üzere bir çok sorunun çözümü çok daha kolaylaşacaktır.
Bu konuda en başta görme engellilerin örgütleri olmak üzere sivil toplum kuruluşlarına, belediyelere, kamu ve özel sektördeki kurum ve kuruluşlara çok önemli görevler düşmektedir.
Görme engelli örgütleri bünyelerinde görme engellilerin yararlanmasına açık bir bilgisayar bulundurarak en azından üyelerinin kafasında bilgisayarın bir görme engelli tarafından nasıl kullanıldığı konusunda kanı oluşmasına yardımcı olabilirler. Sivil toplum kuruluşları, belediyeler, devlet ve diğer kurum ve kuruluşlar bilgisayarın görme engelliler için bir lüks değil, önemli ve çok gerekli bir araç olduğu bilinciyle davranarak görme engellilere bu konuda ortam ve olanaklar hazırlamalıdırlar.
Görme engelliler için daha bağımsız günler bilgisayar kadar yakın.

  Engin ALBAYRAK

Geri dön

%%%% %%% %%%